استـفـاده از پـدال گـاز یـا اسپـیـد سیستـم

پیشرفت سریع
اولین پاراگلایدرها در حقیقت چترهای سقوط تغییر داده شده بودند كه فقط دو بند داشتند . وقتی نیاز به سرعت بیشتر بود فقط میتوانستید بندهای A را بگیرید و تمام وزن را به جلو متمایل كنید . این سیستم كارایی داشت ولی سرش بال را كه آنموقع كم بود باز هم كمتر میكرد . بدین ترتیب فقط در مواقع اضطراری استفاده میشد . بهمین دلیل برای بهتر كردن امنیت و بهره وری گاز و تریم ابداع گردید .
بعدها بعضی از كارخانجات دستگیره هایی روی بندها تعبیه كردند كه گرفتن اسپید را راحتر میكرد . آن دستگیره ها را میتوان اولین گـاز ( اسپید ) ابداعی برای اینكار به حساب آورد . وقتی پروتوتیپهای سه بنده ظاهر شدند مسئله پیچیده شد ... تصور كنید جمع شدگیهای متقارنی كه خلبانان با استفاده از  سیستم ذكر شده داشتند .
در طول سالها ابتكارات زیادی انجام گرفت . از سیستم ساده قرقره كه در آن با كشیدن بند  A مقداری از بند C رها میشد ، تخته های زاویه كه در آن نقطه اتصال آویزها مستقیماً به تخته وصل میشد تا صندلیهای پیچیده خلبانی كه میتوانستید تمامی زاویه بال را كنترل ( یا عدم كنترل ) كنید .
از آنزمان با جستجو و تفحص خلبانان و كارخانه ها مخصوصاً در مسابقات ، سیستمهای گاز رفته رفته چه در بهره وری چه در امنیت و حتی در راحتی استفاده نیز كامل شدند . بطوریكه امروزه اسپید یا گازی داریم كه محدوده سرعتمان را وسعت بخشیده  كه در بعضی موارد به بیست كیلومتر در ساعت نیز میرسد .
با اینحال پارا یك وسیله هوایی كند است . در واقع پاراگلایـدر آهسته تر از هر وسیله هوایی دیگر حركت میكند . این مشخصه پارا امتیازاتی از جمله استفاده بهتر از جریانهای صعودی ، نزدیك شدن به دیواره و حتی فرود در جاهای غیر ممكن را فراهم كرده است .    
ولی پرواز آهسته محدودیتهایی هم دارد . وقتی سرعت باد از حداكثر سرعت بالمان بیشتر میشود ، دیگر قادر به پـرواز نیستیم و اگر در هوا باشیم بطرف عقب پرواز خواهیم كرد . بعلاوه باید توجه كامل به عوارض و ترمالهای منطقه داشته باشیم ، چراكه تغییرات باد در دیواره كوهستان و قسمت فرار دشتها میتوانند ما را در موقعیتهای ناخواسته قرار دهند . برای روشن شدن باید بگوئیم كه اشتباه همیشگی خلبانان تازه كار فرود در قسمت فرار است زیرا قادر به پیشروی نیستند .

محدوده سرعت و محدوده مفیــد
اگر بتوانید سرعت صحیح را برای هر لحظه در پرواز تنظیم كنید ، میتوانید بیشتر بالا بمانید ، با باد روبرو بیشتر پیشروی كنید و به اندازه كافی سرعت ذخیره برای حل موقعیتهای پیچیده داشته باشید . یك بال متوسط امروزی محدوده سرعتی بین 22 تا 52 كیلومتر در ساعت دارد . یعنی بین سرعت واماندگی ( حداقل ) و حداكثر سرعت 28 كیلومتر اختلاف داریم . این محدوده سرعت در شرایط پایدار بدست آمده و مربوط به محدوده كلی سرعت میباشد . ولی محدوده ای كه هر خلبان با امنیت میتواند آنرا كنترل كند محدوده مفید است كه با سرعت ذكر شده تفاوت میكند . باید توجه داشته باشید كه در شرایط واقعی با توربولانسهایی مواجه میشوید كه استفاده از گاز را محدود میكند . واقعاً بندرت میتوانید گاز را تا آخر فشار دهید . با بالهای شروع آسانتر است ولی هر چه كلاس بال بالا میرود خطر و مشكلات آنهم افزایش میابد . با یك بال مسابقه خلبان باید بسیار مراقب و بصورت میلیمتری سرعتش را تنظیم كند .

تریـم یا گـاز ؟
عمل اسپیـد كشیدن بندهای A و B میباشد . این عمل فیزیكی بوده و برای نگاه داشتن بال در زاویه دلخواه نیاز به فشار مداوم بر روی پدال گاز میباشد . تریمها بر عكس عمل میكنند و بندهای C و D را رها میسازند . اینكار نیز زاویه بال را تنظیم میكند ولی نیاز به نیروی فیزیكی ندارد . تریم معمولاً برای گرفتن بال یعنی مقداری ترمز كردن استفاده میشود . امروزه تریم حضورش در بالهای سری كمرنگ شده است . البته برای بالهای پـاراموتور همچنان استفاده میشود . واقعیت اینست كه بهترین تنظیم ( تریم ) همان است كه از كارخانه میاید و هرگونه تغییری آنرا از اصلاحیه خارج میسازد . اگر بخواهیم از تریم همانند اسپید یا گاز استفاده كنیم با رها كردن كامل آن با خطر یك جمع شدگی بزرگ بدون امكان بازگشت آن به حالت عادی پرواز روبرو خواهیم شد . در حالیكه با گاز فقط كافیست كه پایمان را از روی پدال برداریم .

 از گاز استفاده كنید
گاز یا اسپید وسیله ای اضافی است اگر از آن بصورت پویا در خلبانی استفاده نكنید . ترس از گاز را كنار بگذارید . با استفاده از پدال محدوده بالتان را بهتر میشناسید و امنیت شما را نیز بالا میبرد . برای تنظیم گاز ، صندلی را از بندهای A آویزان كرده و در آن مانند موقعی كه در پرواز هستید ، بنشینید . بلندی پدال را باید طوری تنظیم كرد كه بتوان با پا آنرا گرفت و به راحتی بتوانید پایتان را برای اینكه خسته نشود دراز كنید . بعلاوه تمامی محدوده سرعت باید قابل دسترسی و استفاده باشد .

قرقره ها
گاهی نسبت به سیستم گاز انتخاب شده توسط تولید كننده ، مقدار بازی گاز میتواند كوتاه و سخت باشد . یعنی وقتی گاز میدهید بسیار خسته كننده و همینطور برای خلبانی كم دقت باشد . در این مواقع بهترین كار طولانی كردن گاز بوسیله استفاده از قرقره میباشد . بنا به سختی گاز میتوانید از یك ، دو و حتی سه قرقره استفاده كنید . اینكار استفاده از گاز را آسان و راحت و به همان نسبت طول آنرا افزایش میدهد .

یك یا دو پدال ؟
اگر پدال را با استفاده از قرقره بلندتر كنید به احتمال خیلی زیاد نیاز به یك پدال اضافه خواهید داشت . با بیست سانتیمتر فاصله بین آنها به تمام محدوده سرعت آن دست خواهید یافت . ولی همه این عوامل نسبت به نوع گاز ، صندلی و صد البته اندازه خلبان تغییر میكند . با پدال اول میتوانید به نیمی از آن دست یابید . این مقدار برای استفاده در عبور و ناوبری عادی و روزانه كافی و معمولاً دارای امنیت لازم است . دومین پدال میبایست تقریباً به صندلی چسبیده باشد و با آن به حداكثر سرعت دست خواهید یافت . بطور كلی پدال دوم در مسابقات نیاز میشود و استفاده مطمئن از آن مستلزم عكس العمل و دقت بسیار زیاد است .

طناب گـاز
بهتر است از یك طناب سه میلیمتری با مغز كولار یا دینه ما استفاده شود . برای وصل آن از یك كارابین كوچك استفاده كرده ولی سعی كنید كه اتوماتیك نباشد . چون گاهی خود به خود باز شده و امكان گیر كردن به آویز و بند را دارد . پس از وصل آن سر طناب را بسوزانید و گره بزنید هر چند كه بهترین راه دوختن آنهاست . برای تنظیم اندازه میتوانید از یك گره صاف بهره جسته و تا رسیدن به نقطه دلخواه آنرا براحتی بالا و پائین كنید . اگر طناب از داخل صندلی میگذرد از آزادی و حركت راحت آن اطمینان حاصل كنید ، همینطور مراقب باشید كه به بندهای چتر نجات گیر نكند . بعلاوه هر چند وقت یكبار از سالم بودن آن مطمئن شوید كه درست در موقعی كه لازم دارید پاره نشود .

زیـر پایی
صندلیهای مسابقه یا آنهایی كه حالت خوابیده دارند اغلب دارای یك زیر پایی هستند كه برای تكیه پاها در هنگامیكه گاز نمیدهید استفاده میشود . با این صندلیها تقریباً ملزم به داشتن زیر پایی هستید چراكه بدون آن وزن بخوبی تقسیم نشده و خلبان به پشت متمایل میگردد . در صندلیهای دیگر ممكن است زیر پایی استفاده چندانی نداشته باشد ولی داشتن آن راحتر و اجازه دراز كردن پاها را میدهد . در این حالت اندازه و نصب پدال نیاز به توجه و دقت بیشتری دارد . اضافه كردن یك بند كشی در مركز زیر پایی و اتصال آن به پدال باعث میشود كه آنها نزدیك هم باشند و با یك حركت ساده پا میتوان جای آنها را با هم عوض كرد .

توصیه هــا
همیشه در ناوبری و عبور در باد روبرو استفاده  حداقل نیمی از گاز توصیه میشود . هر چه باد بیشتر ، گـاز بیشتر ، بغیر از مواقعی كه یك جریان صعودی روشن و واضح داشته باشید .
هنگامیكه گاز میدهید ترمز نكنید . برای اینكه نتیجه بهتری بگیرید اجازه دهید بال با تمیزی هر چه تمامتر كارش را انجام دهد .
اگر تمام بدنتان را دخالت دهید ، خلبانی از حساسیت بیشتری در پرواز سریع و جلوگیری از جمع شدگیها برخوردار خواهد شد .
ترجیحاً یك حالت ائرودینامیك برای مقاومت كمتر را انتخاب كنید .
اگر هنگام گاز دادن ساعدتان را روی بندها تكیه دهید ، خلبانی و حساسیت شما بهتر میشود .
گاز دادن به معنی دراز كردن پاها تا آخر و تحمل كردن نیست ، بلكه خلبانی و دفع توربولانسهاست . گاهی اوقات میبایست مرتب پاهایتان را حركت دهید . یعنی بسته به موقعیت شل كنید یا گاز دهید .
برای از دست ندادن زمان ، ناوبری صحیح بهترین راه است . طی كردن راه مستقیم بین دو نقطه بنظر ساده میرسد ولی حتی با وسائل و ادوات امروزی همچون التیواریومتر و جی پی اس كاری بسیار ظریف و نیازمند تمركز زیاد است

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 5 شهریور 1388    | توسط: نیما نجاتی    | طبقه بندی: مقالات، پاراگلایدر،     |
نظرات()